AutoportretPismo o dobrej przestrzeni

Aktualności

AUTOPORTRET 1/2026 – NOWY WERNAKULARYZM

Architektura wernakularna powstaje bez udziału architektów, z oddolnej inicjatywy. Ze względu na jej rzemieślniczy charakter, często nazywa się ją rodzimą lub lokalną.

„Nowy wernakularyzm” to nie jest powrót do przeszłości. Nie chodzi o nostalgię, ani zmęczenie współczesnością. Przeciwnie – o architekturę na czasy kryzysu. Razem z naszymi autorkami i autorami przyglądamy się bliżej temu coraz częściej przywoływanemu pojęciu. Staramy się je poszerzyć. W numerze:

  • Roi Salgueiro Barrio w rozmowie z Aleks Banaś zwraca uwagę na globalny potencjał lokalnej wiedzy;
  • Adrian Krężlik prowadzi przez współczesne i historyczne meandry pojęcia wernakularyzmu; 
  • Maciej Miłobędzki protestuje przeciw powierzchownej dekoracyjności nowoczesnych stodół;
  • Gion A. Caminada opowiada Maciejowi Jagielakowi o ciągłości architektonicznej, różnicach i podobieństwach; 
  • Katarzyna Domagalska pokazuje napięcia między państwową polityką rozwoju regionalnego a wernakularnymi praktykami na Synaju; 
  • Hubert Trammer i Dominik Lisik analizują humanitarną architekturę Shigeru Bana; 
  • Maciej Jagielak udaje się w surrealistyczną podróż śladami realizacji Terunobu Fujimori;
  • Urszula Koźmińska opisuje koncepcję wystarczalności na przykładach ponownego użycia w projektowaniu;
  • Søren Pihlmann w rozmowie z Michałem Sikorskim podważa ideę odpadu i proponuje architekturę radykalnie czerpiącą ze swojego materialnego otoczenia; 
  • Emma Nilsson opowiada Annie Smolak o praktykach nauczania w oparciu o teorię Formy Otwartej w Bergen Arkitekthogskole (BAS);
  • Magdalena Zych bada oswajanie przestrzeni poprzez rytuały karnawału w Milówce.

Numer jest już dostępny w sklepie Małopolskiego Instytutu Kultury, księgarni Bęc Zmiana oraz salonach Empiku. Zachęcamy również do prenumeraty!

Proj. okładki Damian Nowak: @Parastudio*

Archiwum

Prawie wszystkie artykuły z numerów udostępniamy w całości online w naszym archiwum*

* za wyjątkiem tekstów i ilustracji,
których umowy na to nie pozwalają

Partnerzy

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Visegrad Fund
Wsparcie finansowe niektórych numerów: International Visegrad Fund
www.visegradfund.org
Bęc Zmiana
Fundacja Bęc Zmiana
NIAiU
Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki

Wydawca

Małopolski Instytut Kultury w Krakowie, instytucja kultury Województwa Małopolskiego

Kontakt

Adres wydawcy:Małopolski Instytut Kultury
w Krakowie, ul. 28 Lipca 1943 17c
30–233 Kraków
Kontakt z redakcją:autoportret@mik.krakow.pl
+48 12 422 18 84 / 631 30 70 / 631 31 75
(wewnętrzny: 43)